Hướng ra biển, giàu mạnh từ biển

Ngày Đại dương thế giới năm nay (8/6/2026), Liên hợp quốc lấy chủ đề trọng tâm là bảo tồn và phát triển các khu bảo tồn biển. Đây cũng là hoạt động, mục tiêu mà tỉnh Quảng Ninh triển khai hiệu quả nhiều năm qua, qua đó không chỉ tạo sinh kế bền vững từ biển mà còn phát triển kinh tế biển một cách mạnh mẽ.

Sự "hiện diện" của 3 khu bảo tồn biển

Theo Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh có 3 khu bảo tồn biển bao gồm: Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần, khu bảo tồn biển Vịnh Hạ Long và khu bảo tồn biển vịnh Bái Tử Long.

Ngày 27/11/2025, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 4508/QĐ-UBND về việc thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần với tổng diện tích 18.414,92ha. Sự kiện này đánh dấu việc rạn san hô tại Cô Tô con, Thanh Lân, cụm đảo Hòn Ngựa, đảo Trần, hòn Bắc Bồ Cát; rừng ngập mặn, bãi triều rạn đá và các quần thể thủy sinh vật; các loài sinh vật biển quý, hiếm, đặc biệt là các loài di cư, các hệ sinh thái tự nhiên, đặc thù và quan trọng sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt. Đồng thời, cảnh quan thiên nhiên độc đáo của biển Cô Tô - Đảo Trần sẽ được gìn giữ để phục vụ cho phát triển kinh tế biển gắn với du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học, bảo vệ quốc phòng - an ninh vùng biển.

Cùng với khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần, Quảng Ninh đang đẩy mạnh nhiệm vụ thành lập khu bảo tồn biển vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long. Hiện Ban Quản lý Di sản Thế giới vịnh Hạ Long – Yên Tử đã có tờ trình về việc phê duyệt Đề cương và dự toán nhiệm vụ “Điều tra, đánh giá, đề xuất mở rộng diện tích hợp phần biển và đề nghị cấp thẩm quyền công nhận là khu bảo tồn biển cấp quốc gia Bái Tử Long”.

Còn đối với khu bảo tồn biển vịnh Hạ Long, các đơn vị chức năng đã tổ chức các hoạt động hội thảo, tham vấn về triển khai thành lập khu bảo tồn biển. Chuyển động mới nhất trong nhiệm vụ này là việc Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 704/QĐ-TTg ngày 21/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, trong đó đề cập quy hoạch không gian biển, các khu bảo tồn, rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn, mặt nước, dòng chảy có liên quan.

Hướng ra biển 

Trên quan điểm khai thác và bảo vệ biển, Quảng Ninh liên tục có chỉ đạo quyết liệt, sát sao trong việc bảo vệ môi trường và hệ sinh thái biển. Giai đoạn 2021 - 2025, hằng năm tỉnh tổ chức thả trung bình trên 1 triệu con giống thủy sản các loại xuống các vùng nước tự nhiên, với tỷ lệ kinh phí xã hội hóa đạt trên 70%. Tỉnh đã quy hoạch 13 khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản và triển khai thường xuyên các chương trình phục hồi nguồn lợi thủy sản, xây dựng các mô hình quản lý thủy sản bền vững, trong đó khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt 5 khu vực có đa dạng sinh học cao, tập trung các loài quý hiếm, đặc hữu trên vịnh Hạ Long, cấm đánh bắt thủy sản trong vùng bảo vệ tuyệt đối.

Hiện nay, Quảng Ninh đã quy hoạch hơn 45.000ha khu vực biển dành cho nuôi biển. Trước đó Quảng Ninh là địa phương tiên phong trong toàn quốc thực hiện thay thế hoàn toàn phao xốp bằng vật liệu nổi HDPE trong hoạt động nuôi trồng thủy sản, đồng thời mạnh tay di dời, giải tỏa hoạt động nuôi trồng thủy sản trái phép ảnh hưởng đến môi trường biển.

Kết quả quan trắc chất lượng môi trường nước vịnh Hạ Long gần đây được đánh giá ở mức tốt và có xu hướng cải thiện về chất lượng theo thời gian, bao gồm hệ sinh thái rạn san hô đang có dấu hiệu phục hồi… Giải pháp "mạnh tay" của Quảng Ninh để đạt được kết quả này là tăng cường quản lý, thu gom chất thải trên vịnh Hạ Long, từng bước áp dụng khoa học công nghệ trong bảo vệ tài nguyên, môi trường vịnh Hạ Long, triển khai thực hiện thành công chương trình vịnh Hạ Long không rác thải nhựa

Năm 2024, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thiện triển khai lắp đặt công nghệ xử lý nước thải Jokaso tại khu vực đảo Đầu Gỗ, vịnh Hạ Long và hiện nay đang tiếp tục áp dụng công nghệ xử lý nước thải Jokaso tại đảo Ti tốp, công nghệ Uniship trong xử lý nước thải tại các khu vực Vung Viêng, Ba Hang. Từ năm 2025, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử kiên quyết tạm dừng hợp đồng có thời hạn về neo đậu, hoạt động tại các cảng, bến, vùng nước trên vịnh Hạ Long (gồm cả vịnh Bái Tử Long) đối với tàu du lịch có hành vi để khách du lịch mang, sử dụng các sản phẩm từ nhựa dùng một lần khó phân hủy. Hiện Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử yêu cầu 100% tàu du lịch lắp đặt thiết bị phân ly dầu - nước và thu gom rác thải đưa về bờ xử lý.

Cùng với đó, tỉnh Quảng Ninh dành kinh phí phục hồi và phát triển hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển tại vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, vùng biển Cô Tô - đảo Trần; từng bước thả rạn nhân tạo, phấn đấu đến năm 2030 trồng phục hồi thêm khoảng 30-50ha.

Giàu mạnh từ biển

Từ lợi thế về biển, Quảng Ninh hướng tới các ngành kinh tế du lịch, thuỷ sản, hàng hải và nhiều hoạt động liên quan khác. Tính chung giai đoạn 2019-2025, tổng lượng khách du lịch đến Quảng Ninh đạt khoảng 94,62 triệu lượt, trong đó khách du lịch biển đảo đạt khoảng 61,5 triệu lượt, chiếm khoảng 65% tổng lượng khách; khách quốc tế đạt khoảng 17,039 triệu lượt. Vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, đồng thời từng bước lan tỏa đến các xã, phường, đặc khu ven biển, hải đảo.

Về thuỷ sản, tổng sản lượng thủy sản giai đoạn 2021-2025 của Quảng Ninh đạt khoảng 830 nghìn tấn, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 4,2%/năm; trong đó sản lượng khai thác tăng khoảng 1,1%/năm, sản lượng nuôi trồng tăng bình quân khoảng 7%/năm.

Năng lực hàng hải và logistics của Quảng Ninh ngày càng được nâng cao, đến nay, đã tiếp nhận được tàu lớn nhất có trọng tải 120.000 tấn tại khu neo Hòn Nét - Cẩm Phả và tàu tổng hợp, container, rời có trọng tải đến 85.000 tấn giảm tải tại cầu bến (khu bến Cái Lân). Tín hiệu vui gần đây là Quảng Ninh ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Hàng hải Đông Bắc (Mỹ) để xây dựng cụm cảng nước sâu Con Ong - Hòn Nét thành cửa ngõ logistics hiện đại bậc nhất khu vực Đông Bắc. Cũng từ biển, Quảng Ninh còn đang bước đầu hình thành chuỗi công nghiệp ven biển quy mô lớn như: Đóng tàu, chế biến, dệt may, sản xuất ô tô, lắp ráp thiết bị điện tử...

Theo Việt Hoa (Hướng ra biển, giàu mạnh từ biển - Báo Quảng Ninh điện tử)