Chuyện nghề của những bước chân giữ rừng tuyến đảo Ba Mùn

Vườn quốc gia Bái Tử Long nơi những cánh rừng xanh nối dài giữa mênh mông sóng nước, nơi hội tụ nhiều hệ sinh thái đặc trưng của vùng biển đảo Đông Bắc với rừng tự nhiên, núi đá vôi, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và những rạn san hô đầy sức sống. Gắn bó với nơi đây, chúng tôi - những người giữ rừng hiểu rằng, giữ được màu xanh của rừng và sự bình yên của biển không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm và tình yêu dành cho mảnh đất, vùng biển đảo mình đang ngày đêm gìn giữ. Một trong những hành trình giữ gìn ấy của chúng tôi chính là đảo Ba Mùn.

          Là một trong số những địa bàn rộng thuộc ranh giới Vườn quốc gia Bái Tử Long, Ba Mùn là tuyến đảo có địa hình rộng, chia cắt phức tạp, rừng nối tiếp rừng, bốn bề là biển. Khác với đất liền, công việc tuần tra, bảo vệ rừng của anh em Tổ chuyên trách bảo vệ rừng Ba Mùn chúng tôi nơi đây vốn đã nhiều vất vả, vào mùa khô lại càng thêm nhọc nhằn. Mùa khô ở Vườn quốc gia Bái Tử Long thường kéo dài suốt nửa năm trời, từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau, mang theo thời tiết hanh khô khắc nghiệt khiến áp lực giữ rừng mùa này lúc nào cũng đè nặng trên vai anh em.

          Cung đường tuần tra rừng tuyến đảo không có chỗ cho sự chủ quan của Tổ chuyên trách bảo vệ rừng trên địa bàn quản lý. Để chuẩn bị cho một buổi tuần tra, ngay từ chiều tối hôm trước, tổ công tác đã cùng nhau mở bản đồ, rà soát lại từng tọa độ, tiểu khu, lô, khoảnh. Trong giai đoạn này, rừng bước vào mùa lá rụng, thời tiết hanh khô, nắng nóng khiến nguy cơ cháy rất cao; cộng thêm việc phải canh chừng các đối tượng lợi dụng địa hình khó khăn, hiểm trở để lén lút khai thác gỗ, đào bới cây cảnh, đặt bẫy thú. Mọi tuyến đường ưu tiên đều phải được chốt phương án từ đêm trước để hôm sau anh em không bị động trong công tác tuần tra. 

          Sáng sớm, mới hơn 6 giờ, anh em đã quần áo gọn gàng, ba lô người nào cũng trĩu nặng: từ máy định vị GPS để xác định tọa độ, dao rựa phát lối đi, thuốc chống muỗi, vắt rừng, bông gạc, cho đến nắm cơm đùm, lương khô và đặc biệt là những chai nước ngọt. Trên đảo đá dốc, nguồn nước vô cùng khan hiếm, mỗi người phải cõng theo vài lít nước mới đủ sức bám trụ cả ngày trên rừng. 

          Có những tuyến đường tuần tra dài hơn các tuyến đường tuần tra thông thường, để đến được vị trí đã xác định theo kế hoạch hoàn toàn không có đường mòn, anh em phải vất vả leo qua những vách đá, và lội suối. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tổ công tác thay nhau dùng dao phát từng bụi gai mây, dây leo chằng chịt để mở lối đi, mồ hôi ướt đẫm người. Có những lúc đôi chân rã rời chỉ muốn ngồi ngay xuống, thế nhưng khi tiếp cận đến gần vị trí, tổ công tác lập tức xốc lại tinh thần, động viên nhau tiếp tục đi tới nơi. Khi tiếp cận được vị trí theo mục tiêu, cả tổ triển khai ngay kế hoạch đã phân công: mỗi người một nhiệm vụ kiểm tra từng dấu vết, lớp thực bì khô và các yếu tố gây cháy, cũng như đo đạc tọa độ, tính toán dòng chảy của khe suối gần nhất. Khi có sự cố cháy rừng xảy ra, anh em phải nắm chắc đường đi nước bước để huy động lực lượng tiếp cận, dập lửa nhanh nhất. Khoảng 5 giờ chiều, tổ công tác mới hoàn thành một ngày thực hiện nhiệm vụ; mọi mệt mỏi dường như tan biến khi nhìn thấy nguồn tài nguyên thiên nhiên rừng được đảm bảo an toàn. Khi bóng chiều chạng vạng buông xuống những cánh rừng cũng là lúc hành trình tuần tra khép lại. Bữa cơm chiều muộn đạm bạc của tổ chỉ có canh rau và cá khô, nhưng nụ cười vẫn nở trên môi anh em sau một ngày làm việc. 

Công tác kiểm tra thực địa

          Việc chọn nghề giữ rừng nơi đảo xa, thiếu thốn tình cảm gia đình, người thân, anh em trong tổ chưa từng một phút xao lòng; đi mãi, trèo đèo lội suối mãi rồi cũng thành quen, thuộc từng gốc cây ngọn cỏ. Để rồi sau mỗi chuyến tuần tra ướt đẫm mồ hôi, đứng ngắm nhìn lại màu xanh ngút ngàn, yên bình ấy, mọi nhọc nhằn đều tan biến. Giữa muôn vàn bộn bề và thiếu thốn nơi biển đảo, phần thưởng lớn nhất đối với những người làm nghề giữ rừng như chúng tôi không phải là điều gì lớn lao. Đó chỉ đơn giản là sự bình yên của từng cánh rừng, là tiếng chim hót lảnh lót qua kẽ lá sau mỗi mùa giông bão. Tổ công tác bảo vệ rừng nguyện là những chiếc bóng thầm lặng che chở cho màu xanh của di sản. Và chừng nào những bước chân này còn dẻo dai, thì chừng đó lá phổi xanh của biển trời Đông Bắc vẫn mãi được giữ trọn màu xanh. 

            Giữ rừng tuyến đảo là một hành trình dài không có điểm dừng, đòi hỏi sự bền chí trước mọi khắc nghiệt của thiên nhiên. Đối với anh em Tổ chuyên trách bảo vệ rừng Ba Mùn, mỗi cánh rừng nơi đây đã thấm đẫm mồ hôi và tâm huyết của nhiều thế hệ. Đảo có thể xa đất liền, sóng gió có thể gầm gào bất chợt, nhưng ngọn lửa trách nhiệm trong tim những người bảo vệ rừng chưa bao giờ tắt. Bởi chúng tôi hiểu rằng, giữ vững màu xanh của Vườn quốc gia Bái Tử Long hôm nay chính là giữ lá phổi xanh của biển trời Đông Bắc.

Bùi Hữu Cường