Khám phá Đảo Ba Mùn - Vườn Quốc gia Bái Tử Long
Giữa vùng biển Đông Bắc của Quảng Ninh, nơi những đảo đá vôi kỳ vĩ hòa quyện cùng sắc xanh bất tận của biển trời, đảo Ba Mùn hiện lên như một “viên ngọc xanh” còn giữ nguyên vẻ đẹp hoang sơ hiếm có. Nằm trong vùng lõi của Vườn quốc gia Bái Tử Long, hòn đảo không chỉ có cảnh quan đặc sắc mà còn được xem là một trong những khu vực quan trọng đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực biển đảo Đông Bắc Việt Nam, hứa hẹn là điểm đến lý tưởng cho những đôi chân mê dịch chuyển, khao khát hòa mình vào thiên nhiên hoang dã và theo đuổi xu hướng du lịch xanh, bền vững.
Ba Mùn hấp dẫn bởi sự nguyên sơ của rừng già, của những bãi biển tự nhiên và của những hệ sinh thái được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Một trong những điều thú vị nhất là sự đối lập trong cảnh quan hai phía của đảo: phía Đông đón những con sóng lớn từ biển khơi, trong khi phía Tây lại êm đềm như một hồ nước khổng lồ giữa đại dương. Chính sự khác biệt này tạo nên vẻ đẹp kỳ ảo và độc đáo của Ba Mùn.
Khác với những hòn đảo đá vôi lân cận, đảo Ba Mùn là hòn đảo đất phiến thạch hiếm hoi có rừng nguyên sinh che phủ diện tích lên tới hơn 2.183 ha. Nhìn từ xa, hòn đảo như một bức tường thành khổng lồ, án ngữ phía ngoài khơi để che chắn giông bão cho vùng vịnh phía trong. Đây cũng là khu vực bảo tồn quan trọng nhất nằm trong tổng diện tích 15.783 ha của Vườn Quốc gia Bái Tử Long bao gồm hệ sinh thái rừng trên đảo, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, rạn san hô và các vùng biển ven đảo đặc trưng. Đây là nơi sinh sống của 2.416 loài động thực vật, trong đó có 106 loài quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam.
Hệ sinh thái rừng nguyên sinh được bảo tồn khá nguyên vẹn với những cánh rừng lá rộng thường xanh trải dài trên các sườn núi tạo nên bức tranh xanh mướt quanh năm với những loài cây gỗ quý hàng trăm năm tuổi, thân to như đinh, lim, sến, táu. Theo các nghiên cứu về đa dạng sinh học, Ba Mùn là một trong những khu vực có mật độ động vật hoang dã cao nhất miền Bắc Việt Nam với sự hiện diện của nhiều loài động vật quý như nai, sơn dương, khỉ vàng, tê tê cùng nhiều loài chim biển và động vật đặc hữu khác. Bên cạnh đó, hệ sinh thái biển quanh đảo cũng rất đa dạng với các rạn san hô phân bố ở phía Đông đảo Ba Mùn, rừng ngập mặn tại vụng Cái Quýt và hệ sinh thái bãi triều đá.
Hiện nay, đảo Ba Mùn được quản lý theo định hướng bảo tồn thiên nhiên và nghiên cứu khoa học. Các hoạt động quản lý, tuần tra bảo vệ rừng, giám sát đa dạng sinh học và phục hồi hệ sinh thái được triển khai thường xuyên nhằm bảo vệ các giá trị tự nhiên đặc sắc của khu vực. Đây cũng là một trong những địa bàn trọng điểm trong công tác bảo tồn của Vườn Quốc gia Bái Tử Long.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và áp lực từ các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, việc bảo vệ những khu vực còn giữ được tính nguyên vẹn như đảo Ba Mùn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ là nơi lưu giữ nguồn gen quý hiếm, Ba Mùn còn đóng vai trò như một phòng thí nghiệm tự nhiên phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên.
Giữa nhịp sống hiện đại, đảo Ba Mùn vẫn âm thầm thực hiện sứ mệnh của mình -gìn giữ những giá trị nguyên bản của hệ sinh thái biển đảo. Với những cánh rừng nguyên sinh xanh thẳm, hệ động thực vật phong phú và cảnh quan tự nhiên đặc sắc, nơi đây xứng đáng là một trong những khu vực bảo tồn thiên nhiên tiêu biểu của Quảng Ninh và Việt Nam, hứa hẹn là một điểm đến dành cho những ai muốn chạm vào vẻ đẹp thuần khiết của thiên nhiên, góp phần lan tỏa thông điệp du lịch xanh, bảo vệ đa dạng sinh học cho hôm nay và các thế hệ mai sau.
Hà Linh(Bài viết có tham khảo cuốn “Vườn quốc gia Bái Tử Long”)